Pnömokok (Zatürre) Aşısı Nedir? Yan Etkileri ve Faydaları Nelerdir?

 

Pnömokok (Zatürre) Aşısı Nedir Yan Etkileri ve Faydaları NelerdirPnömokok aşısı, çocuklarımızı pnömokok isimli bakterilerin yaratabileceği son derece tehlikeli olabilen hastalıklardan koruyan önemli bir aşıdır. Pnömokoklar streptokok denen, mikroskopta zincir şeklinde birbirlerine eklenmiş olarak kendini gösteren bak-teri ailesindendir ve soyisimleri streptokok, isimleri pneumoniae’dır (Streptococcus pneumoniae). Bu isim, en fazla zatürree hastalığına yol açan bakteri olması nedeniyle verilmiştir pnömokoklara. Pnömoni, yani zatürree, herkesin haklı olarak korktuğu bir hastalıktır ve özellikle bebek ve çocuklar için büyük bir tehlikedir. Tüm dünyada 5 yaşından küçük milyonlarca çocuk zatürree nedeniyle hayatını kaybetmektedir.

Ülkemizde de 5 yaşından küçüklerde gözlenen ölümcül hastalıklar arasında zatürree birinci sırada yer alır. Pnömokok bakterileri çocuklarda ayrıca kana mikrop karışması ve menenjitin de en önemli sebebidir. Çocuklarda menenjit hastalığına yol açan en önemli bakteri, daha önce Hemophilus tip B (HiB) mikrobuydu. Beşli karma aşı, bebekleri HiB bakterisinden de artık koruduğundan yaygın aşılamayla bu mikrobun etkisi kırılmıştır. Son durum şöyle: pnömokok bakterileri zaten başından beri bakterilerin yol açtığı zatürreenin ve kana bakteri karışmasının bir numaralı sebebiydi, aşılarla HiB bakterisinin hastalık yapma ihtimali önlendiğinden, çocuklarda menenjitin de bir numaralı etkenidir artık! Menenjit hastalığı, beyni saran zarların iltihaplanması demektir ve merkezi sinir sistemini son derece kötü etkiler.

Pnömokok gibi bakterilerin yol açtığı menenjit hastalığı oldukça ağır seyreder ve tedavisi zordur. iyileşen hastalarda da sağırlık, zekâ geriliği gibi pek çok kalıcı sorun gelişir. Bakterilere bağlı zatürree, kana mikrop karışması ve menenjit hastalıklarının günümüzde bir numaralı sebebi olması, pnömokok bakterilerinin en acımasız yönünü oluşturur. Ne yazık ki pnömokoklar, bu en ağır üç hastalıkla da yetinmez, ölümcül olmayan, fakat sık sık problem yaratan birçok hastalığın da sebebidir. Nedir bu hastalıklar?

 

Ortakulak iltihabı: Ortakulak içerisinde iltihap yapan bakteriler araştırıldığında bunların en az üçte birinin Streptococcus pneumoniae olduğu görülür. Pnömokok aşılamalarıyla çocukların en önemli sağlık problemlerinden olan ortakulak iltihaplarının azaldığı gösterilmiştir. Aşılama, kronik ortakulak sorunu yaşayan çocuklarda operasyonla kulak zarına tüp takılması ihtiyacını da azaltmaktadır. Ortakulak iltihapları 2 yaş altı çocuklarda oldukça sık rastlanılan bir durumdur. Çocuklarda içkulağın havalanmasını sağlayan ve boğaza açılan östaki borusu hem kısa hem de düz olduğundan, boğaza yerleşen bakteri ve virüsler ortakulağa çok daha kolay ulaşabilir. Pnömokok aşısı, bebeklerimizde ve çocuklarımızda gözlenen ortakulak iltihaplarını azaltma yönünde atılan dünya tarihindeki ilk etkili koruyucu adım olmuştur.

Sinüzit: Pnömokoklar, bir üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben sinüslere yerleşip kolaylıkla sinüzit hastalığına yol açabilir. Pnömokoklar ayrıca yumuşak doku enfeksiyonu, kulak çevresi kemik enfeksiyonu, gözde konjonktivit gibi farklı enfeksiyonlarda da başrolü kapmaya çalışan, her an her yerde iltihap dokusu oluşturmaya eğilimli bakterilerdir.

Böylesine ciddi sorunlara yol açan bir bakteri grubunu bebek ve çocuklarımızdan uzak tutmanın en iyi yöntemi tabii ki aşılanmaktır. Her tür bakteriyel hastalıkta olduğu gibi bu durumda da en riskli grup, yaşı en ufak olan çocuklardır. Zatürree, kana mikrop karışması ve menenjit hastalıkları, toplumda görülme ihtimalleri ne olursa olsun, aşılamayla önlenmesi gereken hastalıklar olduğundan, 2., 4., 6. ve 15. aylarda dört doz pnömokok aşısı bebeklere ve çocuklara uygulanmalıdır. 2 yaşından küçük çocuklar eğer pnömokok aşısı olmamışlarsa, hekimleri uygun sayıda pnömokok aşısı uygulayarak arayı kapatacaktır.

 

Daha önce aşılanmamış 2 ila 5 yaş arası çocuklar da tek bir doz aşı olmalıdırlar. Unutulmamalıdır ki, pnömokoklar tüm dünyada her yıl 5 yaşından küçük 700 000 çocuğun ölümüne neden olabilmektedir. Üstelik bu bakteriler gün geçtikçe antibiyotiklere karşı daha fazla dirençli hale gelmekte, aşılanmamış çocuklar, pnömokok bakterisiyle hastalandıklarında tedavi etmek de zorlaşmaktadır. Pnömokok bakterilerinin antibiyotiklere karşı her geçen gün daha fazla direnç kazandığı gerçeği, Türkiye’de de gösterilmiştir. İşte tüm bu nedenlerle her bebek ve çocuk 2., 4., 6. ve 15. aylarda pnömokok aşısı olmalıdır. Amerika Birleşik Devletleri’nde düzenli aşılamalarla bebeklerde gözlenen ağır pnömokok hastalıklarında yüzde 94 düşüş gözlenmiştir.

Üstelik bu başarı bebeklerle temas eden 65 yaşından büyük erişkinlere de bonus olmuş, onlarda da pnömokok hastalıkları yüzde 65 oranında düşmüştür. Dedeler, anneanneler, babaanneler bütün gün neredeler? Torunlarının peşinde tabii. İşte torunlar yaşlılarla öpüştükçe taşıdıkları pnömokokları onlara bulaştırırlar normalde. Aşılanan torunlar pnömokoklardan kurtulunca, yaşlılar da sık sık ölüm sebebi olan zatürreenin en önemli etkeninden kurtulmuş olurlar. İşte tüm bu nedenlerle Dünya Sağlık Örgütü mart 2007’de tüm dünya ülkelerine pnömokok aşısının ülke aşı programlarına alınmasını tavsiye etmiştir. Halen tüm dünyada 30 ülkede, ülkemiz de dahil olmak üzere, pnömokok aşısı ulusal aşılama programı kapsamında uygulanmaktadır.

 

27 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.