Kimyasal Formüller Ve Yazılışları | Nasıl Okunur? Konu Anlatımı

 

Kimyasal Formüller Ve Yazılışları | Nasıl Okunur? Konu AnlatımıElementler sembollerle, bileşikler ise içerdikleri elementlerin sembollerinden oluşan formüllerle gösterilir. Kimyasal formüller, moleküllerin ve iyonik bileşiklerin bileşimini ifade etmede kullanılan simgelerdir. Konumuzda molekül formülü ve basit formül olmak üzere başlıca iki formülü inceleyeceğiz. Bir maddenin en küçük biriminde bulunan elementlerin atom sayılarını tam olarak gösteren formüle molekül formülü denir. Örneğin suyun molekül formülü H2O, amonyağın molekül formülü NH3’tür. Molekül formülünde element atomu sembollerinin sağ alt köşesindeki indis element atomunun sayısını gösterir. Örneğin H2O’da H atomunun alt indisi 2’dir. Bu bir su molekülünde iki tane H atomu bulunduğunu gösterir. Formülde 0 atomunun alt indisi ise yoktur. Bunun nedeni bir su molekülünde sadece bir tane 0 atomu bulunması ve formüllerde bir rakamının kullanılmamasıdır.

Bir molekülde hangi elementlerin bulunduğunu ve bu element atomlarının en basit tam sayılı oranını gösteren formüle basit (kaba) formül denir. Örneğin etilen (C2H4) molekülünün basit formülü CH2’dir. Etilenin gerek molekül formülünde (C2H4) gerekse basit formülünde (CH2) karbonun hidrojene oranı 1:2’dir. Ancak etilenin içerdiği C ve H atomlarının gerçek sayısı (2 ve 4) sadece molekül formülü biliniyorsa belirlenebilir. Kaba formüller bu nedenle en basit kimyasal formüllerdir. Molekül formülündeki sembollerin sahip olduğu alt indisler mümkün olan en küçük tam sayıya dönüştürüldüğünde kaba formül elde edilir. Bu durumda moleküllerin gerçek formülleri molekül formülleridir. Bir bileşiğin molekül formülü biliniyorsa kaba formülü belirlenebilir.

Bir bileşiğin kaba formülünün belirlenebilmesi için bileşiğin içerdiği elementlerin yüzde bileşimlerinin deneysel olarak bulunması gerekir. Bu amaçla önce kaba formülü belirlenecek olan bileşiğin kimyasal analizi yapılır ve her bir elementin gram cinsinden kütlesi bulunur. Sonra elementlerin kütleleri mol’e çevrilir. Yapısında karbon, hidrojen, azot, oksijen ve başka elementler içeren, kolay yanan bileşiklerin kaba formüllerini belirlemek için yakma analiz cihazı kullanılarak elde edilen deneysel verilerle hesaplama yapılır. Yakma analizinde oksijen gazı, analiz edilecek örneği içeren yanma tüpünden geçer. Düzeneğin bu kısmında yüksek sıcaklık fırını vardır. Yanma ürünleri fırını terk ederken tutulur. H2O buharı magnezyum perklorat, CO2 gazı sodyum hidroksit tarafından tutulur. Yakmadan önce ve yakmadan sonra tutucuların kütlelerinin farkı, yakma tepkimesinde oluşan H2O’nun ve CO2’in kütlelerini verir.

 
 

26 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.