Elektron Dizilimi Ve Periyodik Sisteme Yerleşimi Hakkında Bilgi

 

Atomun Kuantum Modeli oluşturulduktan sonra Bohr, yaptığı çalışmalarda periyodik cetvel ile kuantum teorisi arasında bir ilişki olduğunu düşünmüştü. Bildiğiniz gibi atom numarası, bir elemente ait nötr atomların elektron sayısını gösterir. Elementlerin elektron dizilimleri, fiziksel ve kimyasal özelliklerindeki benzerliklerin açıklanmasını sağlar. Periyodik çizelgede yatay satırlara periyot, düşey sütunlara ise grup adı verilir. Periyodik sistem, herhangi bir grupta ve periyotta bulunan element atomunun kimyasal aktifliğini, genel özelliklerini açıklayıcı doğru tahminler yapmamıza yardımcı olur.

Elektron Dizilimi Ve Periyodik Sisteme Yerleşimi Hakkında Bilgi

Modern periyodik çizelge genellikle element sembollerini ve atom numaralarını gösterir. Yukarıdaki tabloda periyodik çizelgedeki elementlerin sembolleri, atom numaraları verilmiş ve sınıflandırmaları yapılmıştır. Modern periyodik çizelgede elementler 18 grup olarak düzenlenir. Gruplar elementlerin benzer özellikte olanların, bir araya getirir. Periyotlar ise enerji düzeylerini gösterir. Periyodik çizelgede ilk periyot hidrojen atomuyla başlar.

 

Bu periyoda sadece iki element yerleşmiştir. Hidrojenden ve helyumdan sonra elementler elektron dağılımlarının sonlandığı alt kabuğun türüne göre sınıflandırılır. 1A grubundan, 7A grubuna kadar olan elementler baş grup elementleri olarak isimlendirilir. Baş grup elementlerinin elektron dağılımında, en .yüksek baş kuantum sayılı s ve p alt kabukları tam dolu değildir. Soy gaz olarak adlandırılan 8A grubu elementlerinde ise helyum hariç p alt kabuğu tam doludur. Bu durumda helyumun elektron dağılımı 1s2, diğer soy gazların ise elektron dağılımları ns2 np6 ile sonlanır. d bloku olarak tanınan geçiş elementleri 3B’den başlayarak 1B dahil olmak üzere yerleşmiş elementlerdir. Bu elementler tam dolu olmayan ya da iyonlarında tam dolu olmayan d alt kabuğu ile sonlanır.

Zn, Cd ve Hg elementleri 2B grubunda bulunur. Bu elementler, baş grup elementi ya da geçiş elementi değildir. f alt kabuğu ile sonlanan elementler f bloğu geçiş elementleri olarak isimlendirilir. 4f alt kabuğu ile sonlananlar lantanitler, 5f alt kabuğu ile sonlananlar aktinitler olarak adlandırılır. Periyodik çizelgede aynı grupta bulunan elementlerin elektron dağılımları incelendiğinde belirli bir düzen olduğu gözlemlenir. 1 A grubu elementleri alkali metaller olarak isimlendirilir. Bu grubun ilk üyesi olan hidrojenin elektron dağılımı ıs1 şeklinde olup hidrojen de grubun diğer üyeleri gibi 1 değerlik elektronuna sahiptir. Ancak hidrojen ametaldir ve elektron dağılımında bir soy gaz göbeğine sahip değildir. 2A grubu elementleri toprak alkali metaller olarak isimlendirilir.

1 A ve 2A grubu elementlerinin elektron dağılımları s alt kabuğu ile sonlandığı için s bloğu elementleri olarak sınıflandırılır. Atomların en dış orbitallerindeki elektronları bağ oluşumunda görev yapar. Genellikle çoğu atomda bu elektronlar değerlik elektronu olarak adlandırılır. Baş grup elementlerinin değerlik elektronları en yüksek enerjili orbitallerinde bulunur. Aynı grupta bulunan elementlerin değerlik elektron sayıları aynıdır. Aynı gruptaki elementlerin kimyasal etkinliklerinde benzerlik olması değerlik elektron sayılarının aynı olmasıyla ilişkilendirilebilir. Bu durum 1A, 2A ve 7A grubu için söz konusudur. Ancak 3A grubundan 6A’ya kadar olan elementlerin özellikleri tam olarak değerlik elektron sayılarının aynı olmasıyla bağlantılı değildir.

 

Soy gazlar da 8A grubu içinde benzer özelliklere sahiptir. Kripton ve ksenon dışındaki 8A grubu elementleri kimyasal olarak tamamen inert gazlardır. Kriptonun ve ksenonun ise oluşturduğu bazı bileşikleri vardır. Soy gazların elektron dağılımlarının tam dolu alt kabuklarla sonlanması, bu elementlerin kararlı olmalarını sağlar. 3A’dan 8A’ya kadar helyum hariç tüm elementlerin elektron dağılımları p orbitalleri ile sonlandığından bu elementler p bloğu elementleri olarak isimlendirilir.

Geçiş metallerinin tüm gruplarında dış orbitallerdeki elektron dağılımları aynı değildir. B gruplarında aynı periyotta bir elementten diğer elemente geçişte elektron dağılımları düzenli bir değişim göstermez. Bunun nedeni bu gruplardaki elementlerin elektron dağılımlarında tam dolu olmayan d alt kabukları içermeleridir. F bloğu elementleri ise periyot boyunca benzer özellik gösteren lantanit ve aktinit serisini oluşturur.

 

20 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.